1 czerwca 2018

Żywa Biblioteka

Żywa Biblioteka to przestrzeń spotkań ludzi, którzy nie boją się rozmawiać na trudne tematy. Albo boją się – ale ciekawość tego, co inne i nieznane, w nich zwycięża. Jest to takie przedsięwzięcie, w którym spotykają się ludzie, którzy są marginalizowani ze względu na swoją odmienność: płciową, narodowościową, kulturową, religijną, materialną etc. z tymi, którzy tę odmienność pragną poznać. Żywa Biblioteka ma odzwierciedlać różnorodność społeczności, w której jest organizowana. To właśnie dzięki otwarciu na tematy trudne dla danego miejsca, Żywa Biblioteka może skutecznie zastępować stereotypy wiedzą, doświadczeniem i empatią w stosunku do osób wykluczanych.

To już 15 lat odkąd narodził się pomysł, że zamiast przeczytać książkę można z nią po prostu porozmawiać. Pomysł Żywej Biblioteki powstał w Danii na festiwalu muzycznym w 2000 roku i od tamtej pory systematycznie staje się coraz bardziej popularny w wielu krajach. Tak samo w Polsce, w wielu miastach wolontariusze reprezentujący różne grupy mniejszościowe przedstawiają swoje historie pozwalające otworzyć się na inność, zrozumieć ją. Żywe Biblioteki skierowane dla wszystkich tych, którzy są zaciekawieni poznaniem historii tych ludzi, z którymi na co dzień nie mają okazji porozmawiać… lub wręcz przeciwnie, dla osób, które czują dystans do „inności”. Żywa Biblioteka jest idealnym miejscem, aby ten dystans skrócić.

W Żywej Bibliotece każdy może wypożyczyć wybraną przez siebie książkę na pół godziny i wysłuchać jej, zadawać pytania, podzielić się swoją historią lub refleksją. Czytelnik ma okazję aby poznać osoby, których do tej pory być może unikał, albo nie miał szansy poznać. Doświadczenie bogactwa emocjonalnego i kulturalnego Żywych Książek wprowadza Czytelnika w inny, dotychczas nieznany świat, przybliża do człowieka, pomaga zrozumieć współczesny świat. Poza tym Żywa Biblioteka stwarza okazję do ciekawej późniejszej dyskusji w domach, w rodzinach, kształtując postawy szacunku wobec innych.

Tym, co kształtuje Żywą Bibliotekę, i co sprawia, że spotkanie dwóch ludzi jest czytaniem Żywej Książki jest idea, aby poznawać różnorodność, uświadamiać sobie nierówności wobec osób z grup mniejszościowych, i zmniejszać skalę dyskryminacji. Stereotypy i uprzedzenia powstają głownie przez niewiedzę, strach i niechęć poznawania. Poznanie nic nie kosztuje, a pomaga przełamać strach i niechęć wobec nieznanych. Jak w tej historii, która zdarzyła się w jednym z warszawskich bloków. Otóż w jednej z klatek mieszkała pewna Wietnamka, która nie kłaniała się sąsiadom. Ze względu na to była postrzegana przez innych jako osoba niegrzeczna, nieuprzejma, która nie lubi Polaków. Kobieta ta, być może domyślając się opinii jaka na jej temat krąży, powiedziała jednemu z sąsiadów, któremu się nie ukłoniła: „Przepraszam Pana, że się nie kłaniam, ale Wy, biali, jesteście dla mnie wszyscy do siebie tak podobni, że Was nie rozpoznaję i nie wiem z kim się widziałam, a z kim nie”.

Więcej o idei Żywej Biblioteki i praktycznych aspektach realizacji tego wydarzenia można przeczytać w wywiadzie udzielonym przez prezeskę Fundacji RUBIN Anetę Szarfenberg z okazji 14. Festiwalu Skrzyżowanie Kultur (we wrześniu 2018 r.) Link z wywiadem jest TUTAJ

Link do strony Żywa Biblioteka Polska

Link do strony Human Library